Osmanlı’dan bugüne eğitim tarihimizin belgeleri gün yüzüne çıktı

Osmanlı’dan bugüne eğitim tarihimizin belgeleri gün yüzüne çıktı

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür Daire Başkanlığ koleksiyoner- yazar Enver Beşinci’nin “Osmanlı’dan Günümüze, İcâzetten Diplomaya” adlı koleksiyon niteliğindeki eserini, 7 Mart Perşembe günü Cemal Reşit Rey Konser Salonu’nda tanıttı. Eğitim tarihimizi ve birikimimizi belgeleri ile sunan “Osmanlı’dan Günümüze, İcâzetten Diplomaya” adlı kitap, İBB iştiraki Kültür AŞ Yayınları’ndan çıktı.

Eğitim tarihimize ışık tutan bir belge niteliğindeki “Osmanlı’dan Günümüze, İcâzetten Diplomaya” Enver Beşinci Koleksiyonu adlı kitap, 7 Mart 2019 tarihinde İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından Cemal Reşit Rey (CRR) Konser Salonu’nda düzenlenen programda tanıtıldı. Törene, İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Kültür Daire Başkanı Rıdvan Duran, İBB Kültür AŞ Genel Müdürü Kemal Kaptaner, Araştırmacı-Yazar-Koleksiyoner Enver Beşinci, Gazeteci-Yazar Sadık Albayrak, İlahiyatçılar Prof. Dr. Mehmet İpşirli, Dr. Mehmet Ali Sarı, Türkiye Gönüllü Teşekküller Vakfı (TGTV) Başkanı Hamza Akbulut, Gazeteciler Ekrem Kızıltaş, Murat Gener, Veyis Ateş, akademisyenler, medya mensupları ve kitapseverler katıldı.

“Bu eserin sergisini de düzenlemeyi hedefliyoruz”

İBB iştiraki Kültür AŞ Genel Müdürü Kemal Kaptaner, programın açılışında yaptığı konuşmada koleksiyoncuların aşkla tutkuyla bu birikimi yaptıklarını söyledi. Kaptaner “Belki bir ömür boyu bazı şeylerin koleksiyonunu yapıyorlar ama bunların toplumla paylaşılması herkes için mümkün olmuyor. Çok varlıklı insanlarsa müze açıyorlar, imkanları varsa kataloğa, kitaba dönüştürüyorlar, ya da evlerinde vitrinlerinde sergiliyorlar. Ama ne mutlu ki Enver Beşinci gibi değerli bir sanatsever, koleksiyoncu bunu kitaplaştırarak çok geniş kitlelere ulaşmasına vesile olacak” dedi.

Böyle bir çalışmanın örnek teşkil edeceğini ifade eden Kaptaner; “Kitabın muhtevası ya da koleksiyonun muhtevası eğitim tarihimize ışık tutuyor; Osmanlı’dan günümüze eğitim süreçlerinde kullanılan hangi belgeler var? Öğrenciler nasıl taltif edilmiş, mezuniyetlerinde nasıl belgeler verilmiş? Belgelerin nasıl bir tasarımı var, nasıl cümleler kurulmuş? Bunları görüyoruz. Kitabımızda sol sayfalarda Osmanlıca, sağ sayfalarda ise tercümesi yer alıyor. Tasarımımız da dikkat çekici. Belgelerde kullanılan dil ve edebiyat incelikli ve naif. Eğitimin öğrenciye değer veren, motive eden bir felsefesi olduğunu görüyorsunuz. Bu açıdan da çok değerli. Kitap, sadece bir koleksiyoncunun eserlerini tanıtan değil, eğitim tarihimize ışık tutan bir belge niteliğinde. En kısa zamanda Enver Beşinci ile bu eserin bir sergisini de düzenlemeyi hedefliyoruz” diye konuştu.

“Bu belgeleri topluma bir kültür hizmeti olarak sunduk”

“Osmanlı’dan Günümüze, İcâzetten Diplomaya” kitabının yazarı Enver Beşinci de konuşmasına ömrünü İslam bilimler tarihine adayan ve 2018 yılında vefat eden Prof. Dr. Fuat Sezgin’i anarak başladı. Fuat Sezgin’in bilim tarihi ile ilgili tarihi belgeleri günümüze ulaştırabilmek için büyük gayret sarf ettiğini belirten Beşinci, “Bir koleksiyoner olarak bize düşen, bir kişinin sadece bir eğitim belgesi olarak sakladığı, bugün diploma diye adlandırdığımız bu belgeleri, topluma bir kültür hizmeti olarak sunabilmektir. Bunun için de öncelikle üstatlarımızın çalışmalarını analiz etmek, bu çalışmalarından günümüze aktarım yapabilmektir. Ki bu benim uzun yıllarımı aldı. Elbette bu çalışmaları yalnız yapmadık. Yayın kurulu olarak kitapta isimleri yer alan dostlarım olmasaydı bu eser ortaya çıkmazdı” diye konuştu.

Programa katılan İlahiyatçı Prof. Dr. Mehmet İpşirli ise bu belgelerin toplanmasının büyük bir fedakârlık gerektirdiğini söyleyerek, kitabın kültürümüz için önemli bir kazanım olduğunu belirtti. İpşirli, “Dağınık ellerde bulunan belgelerin bu şekilde derli toplu olması ve geleneksel icazetten şahadetnameye diplomaya nasıl geçiş sağlandığının örneklerle görülecek olması önemli” dedi.

“İcazetname bir yaprak değil, 50 -100 sayfalık kocaman bir risale idi”

Diplomalardan önce icazetnamelerin olduğuna dikkat çeken gazeteci- yazar Sadık Albayrak ise konuşmasında şu bilgilere yer verdi; “İcazetnameler bizim İslami kültürümüzün ana kaynağını teşkil eder, diploma ise kozmopolit bir kültürün ürünü. Diplomalardan önce icazetnameler vardı; Tefsir icazetnamesi, hadis icazetnamesi… Hadis icazetnamesi olan bir kişinin aldığı icazetname bir yaprak değil, 50-60 sayfa kocaman bir risale idi. Belki 100 sayfa. Neden? Çünkü kim kimden bir ilim almışsa öyle devam ederdi; Tefsir icazetnamesi İbn Mesud, Hadis İcazetnamesi İbn Abbas gibi. Bu çizgi, bu anayol bizim icazetname ile amel etmemiz gerektiğini ifade eder. Bizde ise diploma, metodolojisi, yapılanması ile oryantalistlerin ortaya koyduğu bir üründür. Enver Beşinci’yi tebrik ediyorum, bu alanda bir boşluğu doldurdu, bu eseri ortaya koymakla bir kapı açtı” diye konuştu.

Programın sonunda Enver Beşinci, ilahiyatçılar Prof. Dr. Mehmet İpşirli ve Dr. Mehmet Ali Sarı’ya “Osmanlı’dan Günümüze, İcâzetten Diplomaya” kitabını hediye etti.  İlahiyatçı Dr. Mehmet Ali Sarı ve Türkiye Gönüllü Teşekküller Vakfı Başkanı Hamza Akbulut birer konuşma yaparak Enver Beşinci ve eserde emeği geçenlere tebrik ve teşekkürlerini iletti. Kitap tanıtımının ardından CRR Tasavvuf Müziği Topluluğu “Niyaz İlahileri” isimli bir konser verdi.

Çok özel bir koleksiyon

“Osmanlı’dan Günümüze, İcâzetten Diplomaya” isim bu kıymetli eseri;  Enver Beşinci, Mehmet Yahya Okutan, Yüksel Kanar ve Sertaç Kayserilioğlu yazdı ve hazırladı. Kitapta; icâzetler, şehâdetnameler, diplomalar, tasdiknameler, karneler, talebe ve mesai cüzdanları, rüûs, tevcih, intihâbname, ilmühaberler, liyakat, kurs bitirme belgeleri, takdir evrakları ve fotoğraflar gibi çok sayıda efemera yer alıyor.  Osmanlı eğitim sisteminin göstergesi olan belgelerin bir arada olması, geçirilen sürecin daha net olarak öğrenilmesini sağlayacak.